Per 1 april 2026 is in Nederland SORA 2.5 van kracht. Voor organisaties die opereren in de Specific category betekent dit dat nieuwe aanvragen volgens deze geüpdatete methodiek moeten worden ingediend.
In dit artikel leggen we uit wat SORA precies is, wanneer en waarom SORA 2.5 in Nederland is ingevoerd, welke inhoudelijke wijzigingen dit met zich meebrengt en waar je als organisatie rekening mee moet houden bij de overgang.
De basis: wat is SORA?
SORA staat voor Specific Operations Risk Assessment. Het is de Europese methodiek om risico’s te beoordelen voor drone-operaties in de Specific category.
De methodiek is ontwikkeld door EASA en wordt in Nederland toegepast door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).
Met een SORA toon je onder andere aan:
- Wat het grondrisico is (Ground Risk Class)
- Wat het luchtruimrisico is (Air Risk Class)
- Welke mitigerende maatregelen je toepast
- Hoe je organisatie veiligheid borgt
Op basis daarvan beoordeelt de ILT of een operationele autorisatie kan worden afgegeven.
Wanneer en waarom wordt SORA 2.5 ingevoerd in Nederland?
SORA 2.5 treedt in Nederland per 1 april 2026 officieel in werking.
Deze update is doorgevoerd om de methodiek verder te verduidelijken en interpretatieverschillen te verkleinen. Daarnaast worden de veiligheidsdoelstellingen (Operational Safety Objectives / OSO’s) scherper gedefinieerd en sluit de systematiek beter aan op complexere operaties, zoals structurele BVLOS-vluchten.
De OSO’s vormen de kern van de veiligheidsbeoordeling binnen een SORA.
Per operationeel risico wordt bepaald aan welke veiligheidsdoelstellingen moet worden voldaan en op welk robuustheidsniveau (low, medium of high). In versie 2.5 is duidelijker omschreven wat per OSO verwacht wordt, welke bewijslast daarbij hoort en wanneer een maatregel daadwerkelijk als voldoende robuust wordt beschouwd.
Dit betekent dat aannames minder snel worden geaccepteerd en dat organisatorische, technische en operationele maatregelen concreter en aantoonbaar moeten zijn onderbouwd.
SORA 2.5 is daarmee een doorontwikkeling van versie 2.0: de basisstructuur blijft gelijk, maar de uitwerking en de vereiste onderbouwing zijn aangescherpt.
Wat verandert er?
Aangescherpte onderbouwing
De kern van de methodiek blijft in principe hetzelfde. De belangrijkste wijzigingen zitten in:
- Strakkere eisen rondom bepaalde OSO’s
- Meer nadruk op aantoonbare bewijsvoering
- Minder ruimte voor generieke aannames
- Duidelijkere eisen aan mitigerende maatregelen
In de praktijk zal dit betekenen dat een veiligheidsverhaal concreter, beter onderbouwd en logisch opgebouwd moet zijn.
Impact op complexe operaties
Voor organisaties met meer complexe operaties, zoals bijvoorbeeld structurele BVLOS-vluchten, biedt SORA 2.5 meer duidelijkheid in de beoordelingskaders. Dit kan helpen bij opschaling, mits de documentatie op orde is.
Waar moet je rekening mee houden?
Bestaande vergunnigen
Heb je op dit moment een operationele autorisatie op basis van SORA 2.0? Dan is het verstandig om tijdig te beoordelen wat de invoering van SORA 2.5 voor jouw situatie betekent.
Een operationele autorisatie heeft in principe een geldigheid van vijf jaar.
Stel dat jouw vergunning in 2027 verloopt, dan zal de verlengingsaanvraag, die je zes maanden voor het verlopen van de vergunning kan indienen, naar verwachting moeten voldoen aan de eisen van SORA 2.5.
Dat betekent dat de bestaande SORA-analyse moet worden herzien en waar nodig moet worden aangepast aan de aangescherpte OSO-eisen en onderbouwingseisen.
In de praktijk kan dit betekenen dat je aanvullende bewijsvoering moet aanleveren, procedures moet actualiseren of bepaalde mitigerende maatregelen explicieter moet onderbouwen.
Wijzigingen in de operatie
Ook wanneer jouw huidige vergunning voorlopig nog geldig is, is het belangrijk om vooruit te kijken naar eventuele wijzigingen in je operatie. Met name wanneer het operationele scenario verandert, kan dit gevolgen hebben voor de onderliggende SORA-analyse.
Denk bijvoorbeeld aan een uitbreiding van VLOS naar BVLOS-operaties, een wijziging in het SAIL-niveau (bijvoorbeeld van SAIL II naar SAIL III) of andere aanpassingen die invloed hebben op de risicobeoordeling van de operatie. In zulke gevallen moet het operationele concept opnieuw worden beoordeeld.
Bij dit soort wijzigingen moet in veel gevallen een wijzigingsverzoek worden ingediend bij de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Vanaf het moment dat SORA 2.5 van kracht is, kan de ILT dergelijke wijzigingen toetsen aan de nieuwe systematiek, ook wanneer de oorspronkelijke vergunning nog onder SORA 2.0 is afgegeven.
Dat betekent dat je bij inhoudelijke aanpassingen mogelijk moet aansluiten op de aangescherpte eisen van SORA 2.5. Denk bijvoorbeeld aan een herbeoordeling van risico’s, een actualisatie van de OSO-onderbouwing of aanvullende bewijsvoering van mitigerende maatregelen.
Kortom: wanneer het operationele scenario verandert, kan dit ook bij een nog geldige vergunning betekenen dat de operatie opnieuw moet worden beoordeeld volgens SORA 2.5.
Overgangsafspraken
Omdat de exacte overgangsafspraken per situatie kunnen verschillen, zal de ILT hierover aanvullende communicatie publiceren. Het is daarom verstandig om niet alleen bij het aflopen van je vergunning, maar ook bij voorgenomen wijzigingen tijdig te beoordelen wat SORA 2.5 betekent voor je documentatie, procedures en planning.
Zo voorkom je vertraging in aanvragen en blijf je aantoonbaar compliant.
PDRA’s en aansluiting op SORA 2.5
Naast maatwerk-SORA’s bestaan ook PDRA’s (Pre-Defined Risk Assessments). Dit zijn vooraf gedefinieerde scenario’s die door EASA zijn opgesteld voor veelvoorkomende operaties.
Het voordeel van een PDRA is dat een groot deel van de risicoanalyse al is uitgewerkt, waardoor het aanvraagproces efficiënter kan verlopen dan bij een volledig maatwerk-SORA.
Op dit moment zijn echter nog niet alle PDRA’s volledig afgestemd op SORA 2.5. Dat betekent dat er in de overgangsfase praktische vragen kunnen ontstaan.
Bijvoorbeeld: welke versie van een PDRA moet worden toegepast bij een nieuwe aanvraag? En wat gebeurt er wanneer een bestaande PDRA-gebaseerde autorisatie moet worden verlengd of gewijzigd na 1 april 2026?
In de praktijk kan het voorkomen dat:
- Een bestaande PDRA nog gebaseerd is op uitgangspunten uit SORA 2.0
- De onderliggende OSO-eisen onder 2.5 scherper zijn geformuleerd
- Aanvullende onderbouwing wordt gevraagd bij verlenging of wijziging
De exacte uitwerking hangt af van de wijze waarop de nationale autoriteit de overgang vormgeeft. In Nederland zal de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) hierin de richting bepalen zijn. Zolang niet alle documenten volledig zijn geactualiseerd, kan dit tijdelijk leiden tot aanvullende vragen of maatwerkbeoordelingen.
Hoe ga je hier het beste mee om?
- Controleer tijdig welke PDRA-versie van toepassing is op jouw operatie.
- Houd rekening met mogelijke aanvullende onderbouwing bij verlenging of wijziging.
- Zorg dat je operationeel handboek en procedures al aansluiten op de systematiek van SORA 2.5, ook als de PDRA-documentatie nog wordt geactualiseerd.
- Plan voldoende tijd in voor aanvragen in de overgangsperiode.
Hoewel nog niet alle details volledig zijn uitgekristalliseerd, is de verwachting dat de kern van bestaande PDRA-operaties overeind blijft.
De grootste impact zal zitten in de onderbouwing en documentatie, niet in een fundamentele verandering van het operationele concept.
Voor organisaties die afhankelijk zijn van PDRA’s is het daarom verstandig om proactief te toetsen waar mogelijke verschillen met SORA 2.5 zitten, zodat verlengingen of uitbreidingen niet onnodig vertraging oplopen.
Praktische beoordeling
Hoewel de methodiek Europees is vastgesteld, blijft de beoordeling afhankelijk van de nationale autoriteit. In Nederland betekent dit dat de ILT in de eerste periode na invoering mogelijk extra verduidelijking of aanvullende onderbouwing vraagt.
Nieuwe vergunningen vanaf 1 april 2026
Met ingang van 1 april worden nieuwe aanvragen in Nederland ingediend en beoordeeld volgens SORA 2.5.
Dat betekent dat:
- Nieuwe SORA-documentatie moet voldoen aan versie 2.5
- Handboeken en procedures hierop moeten aansluiten
- Veiligheidsargumentatie mogelijk moet worden aangescherpt
SORA 2.5 verandert de basis van de methodiek niet, maar legt de lat hoger voor onderbouwing en consistentie.
Ondersteuning en advies bij overgang
Momenteel ondersteunen en adviseren wij diverse bedrijven en klanten bij nieuwe SORA 2.5 aanvragen en omzettingen. Heb jij hier ook hulp bij nodig of wil je weten wat dit betekent voor jouw specifieke situatie?
Neem dan gerust contact op, we denken graag met je mee!
